Te same tytuły w różnych edycjach płytowych
(rozdział trzydziesty ósmy, część 2)

Wydany przez  Verve Records  27 czerwca 1966 roku „Freak Out!” Franka Zappy i The Mothers of Invention, jako jeden z pierwszych podwójnych albumów w historii rocka — i praktycznie bezprecedensowy jako debiut — Zappa and The Mothers odrzucili panujące konwencje trzyminutowego singla popowego, zamiast tego tworząc ambitne dzieło, które łączyło doo-wop, rhythm and bluesa, muzykę orkiestrową, free jazz, manipulację taśmą i kąśliwą satyrę społeczną w spójne artystyczne oświadczenie, co oznaczało olbrzymią zmianę w postrzeganiu rockowego albumu.
Przez ostatnie sześć dekad jego odważne połączenie muzycznej innowacyjności, satyry i artystycznej niezależności znalazło oddźwięk wśród pokoleń muzyków i twórców, inspirując bardzo różnorodnych artystów. Aby uczcić 60. rocznicę powstania albumu  „Freak Out!”, 18 września  nakładem  Zappa Records/ UMe  ukazały się  nowe, rozszerzone wydania dostępne  w różnych formatach. Podobnie jak debiutancki album Franka Zappy, wytwórnie powiązane z Zappą wydały po pięciu dekadach poszerzone okazjonalne edycje i innych albumów, w tym „Over-Nite Sensations” i „Apostrophe (’)”:

 

 

Przełomowy debiutancki album Franka Zappy i Mothers Of Invention z 1966 roku, „Freak Out!”, dzięki nowej, 60. rocznicowej edycji Super Deluxe, która ukazała się 25 września nakładem Zappa Records/UMe przypomniała o swojej wspaniałości…
Wcześniej melomani cieszyli się reedycjami (zresztą bardzo dobrej jakości) na przykład: The Mothers Of Invention– „Freak Out!”, reedycja z 2001 roku wydana przez Rykodisc (nr kat.- VACK-1203). Wyprodukowano w Japonii przez VideoArts Music, oddział Imagica Media, Inc. na wyłącznej licencji od Rykodisc USA. To wydanie jest w tekturowej kopercie wielkości płyty CD (gatefold), z paskiem obi i wkładką z nutami, głównie w języku japońskim.

CD albumu „Freak Out!”, wydane w Japonii we wrześniu 2001 roku, to ceniona przez kolekcjonerów, limitowana edycja typu mini-LP (paper sleeve), odtwarzająca miniaturową grafikę oryginalnego albumu winylowego z 1966 roku. Wewnątrz okładki znajduje się rozkładana wkładka z tekstami (w języku angielskim i japońskim) oraz wierna miniaturowa replika słynnej mapy „Freak Map” (Hot Spots Map) [1], którą w latach 60. trzeba było zamawiać u wydawcy. Całość spina charakterystyczna japońska opaska typu obi. Nakład jest ściśle limitowany do 2000 egzemplarzy. Płyta zawiera zatwierdzony przez Franka Zappę w 1993 roku cyfrowy mastering z 1987 roku (oparty na miksie stereo przygotowanym przez samego Zappę). Dźwięk jest czysty, dynamiczny i zachowuje surowość oraz głębię oryginalnej, pionierskiej produkcji Tom Wilsona, choć puryści poszukujący miksów mono z 1966 roku muszą sięgnąć po inne edycje.
Wersja z 2001 roku z numerem katalogowym VACK-1203 to prawdziwszy rarytas dla kolekcjonerów. Łączy w sobie bezbłędny japoński kunszt wydawniczy (mini-LP) z historycznym i bezkompromisowym materiałem muzycznym Franka Zappy.

Wydany w 1966 roku debiut formacji The Mothers Of Invention to jeden z pierwszych koncept-albumów w historii rocka. Pierwsza połowa materiału muzycznego zawiera chwytliwe, satyryczne utwory pop-rockowe i pastisze doo-wop, druga zaś stanowi awangardowy kolaż dźwiękowy i eksperymenty (musique concrète).
Wersja winylowa płyty – „Freak Out!” z 1966 roku, wydana przez Verve Records, jest o bardzo dobrej jakości nagrania i miksu. Słuchacze raczej nie narzekali na tłoczenie. Pierwsze edycje „Freak Out!” wydane są z mapą/plakatem „Freak Out – Hot Spots” wydrukowaną po prawej stronie wewnętrznej strony okładki rozkładanej. Reklama ta nie pojawiła się w późniejszych wydaniach lub została przekreślona. Mapa została wydana co najmniej w grudniu 1966 roku, a zatem nie była dostępna do tej daty.

Amerykańskie wydanie winylowego albumu “Freak Out!” z 27 czerwca 1966 charakteryzuje się surowym, analogowym brzmieniem z epoki, ale jakość konkretnych egzemplarzy bywa bardzo zróżnicowana. Specyfika tłoczenia i brzmienia miksa mono była bezpośrednio nadzorowana i preferowana przez Franka Zappę jako bardziej zwarta i drapieżna. Wersje stereo brzmią bardziej przestrzennie, ale wczesne amerykańskie miksy stereo bywają rozdzielone w kanałach w sposób nieskomplikowany (typowe dla tamtych lat). Ponieważ był to jeden z pierwszych podwójnych albumów debiutanckich w historii rocka, płyty tłoczono w masowych amerykańskich tłoczniach (np. MGM / H.V. Waddell) na stosunkowo cienkim winylu. Oryginały często noszą ślady niedoskonałości matrycy, a głośniejsze pasaże (oraz eksperymentalna strona czwarta) cierpią na trzaski i szum tła. Wobec powyższego znalezienie egzemplarza w stanie doskonałym z oryginalną wklejką reklamową „Hot Spots” wewnątrz rozkładanej okładki (gatefold) graniczy z cudem, a ceny takich egzemplarzy są bardzo wysokie.

Wytwórnia Universal, dla uczczenia 60. rocznicy wydania płyty „Freak Out!”, przygotowała jej ekskluzywne postaci- komplet 5.LP (opis >>) oraz box z płytami cyfrowymi. Limitowany zestaw Super Deluxe Edition „Freak Out!”, wydany 25 września 2026 roku przez wytwórnię Universal, obejmuje 5.płyt CD i krążek w formacie Blu-ray.

Ekskluzywna edycja Super Deluxe (5CD + Blu-ray) poświęcona legendarnemu albumowi „Freak Out!” zawiera bogaty zestaw materiałów dla fanów i kolekcjonerów. Na pięciu płytach CD znalazły się:

  1. Remaster oryginalnego miksu stereo z 1966 roku, wykonany przez Johna Polito w 2025 roku, w tym zestawie dostępny w formie cyfrowej w wysokiej rozdzielczości.
  2. Rzadkie miksy obejmujące: nowo odkryty miks typu „pre-master” z 1966 roku
  3. Odrestaurowany miks monofoniczny z 1966 roku.
  4. Materiał koncertowy i próby: zestaw gromadzi nagrania z występów w Fillmore Auditorium (1966)
  5. Rarytasy obejmują: monofoniczne miksy referencyjne wokali oraz kolaż nagrań odrzuconych, pochodzących z nocnej sesji improwizacyjnej (jam session), oryginalne nagrania z prób oraz wczesne wersje demonstracyjne.
  6. Płyta Blu-ray Audio zawiera dźwięk w wysokiej rozdzielczości w formatach 196k / 24b i 96k / 24b trzech różnych archiwalnych miksów utworu „Freak Out!” z zestawu Super Deluxe, materiały audio bonusowe z dostosowanymi wizualizacjami i rzadkimi, dotychczas niepublikowanymi zdjęciami, immersyjne miksy audio w formacie ATMOS + 5.1 przygotowane przez Studio1LA

Box mieści również rozbudowaną książeczkę z rzadkimi zdjęciami, nowymi esejami, wyjątkową nową sekcją zawierającą jeszcze więcej „Relevant Quotes” oraz oryginalną, dwustronną, rozkładaną mapę „Freak Out! Hot Spots” autorstwa Franka Zappy.

 

 

„Over-Nite Sensation” Franka Zappy i zespołu The Mothers z 1973 roku to przełomowy, bardziej przystępny album w dorobku artysty, który doskonale sprawdza się jako punkt wyjścia do poznania jego twórczości. W porównaniu do wcześniejszych, bardziej awangardowych i eksperymentalnych dzieł Zappy, ta płyta oferuje krótsze, bardziej zwarte i chwytliwe wokalne utwory. Na płycie wystąpili wybitni muzycy towarzyszący Zappie, tacy jak klawiszowiec George Duke, perkusistka Ruth Underwood, skrzypek Jean-Luc Ponty czy wirtuoz dęciaków Bruce Fowler. Warto docenić też potężne, bogate chórki, w tym gościnny udział Tiny Turner i The Ikettes oraz szalone wokale Ricky’ego Lancelottiego w utworach „Zomby Woof” i „Fifty-Fifty”. Płyta odniosła sukces komercyjny – zdobyła status złotej płyty i wprowadziła Zappę do szerszej świadomości słuchaczy. Krytycy i fani cenią ją za unikalne połączenie bezkompromisowego humoru, mistrzowskiego kunsztu instrumentalnego i melodyjności.
Reedycja „Over-Nite Sensation” wydana w Japonii w maju 2008 roku przez Rykodisc (nr kat.- VACK-1322),  jest dostępna w formie repliki albumu w tekturowej kopercie (rozkładanej) wielkości płyty CD, z paskiem Obi, małą naklejką i wkładką z notatkami, głównie w języku japońskim. Japońskie wydania tekturowe (cardboard sleeve) są poszukiwane na rynku wtórnym ze względu na dbałość o poligrafię, wkładki z tekstami i solidne wykonanie Ta edycja wykorzystuje remaster wykonany przez Berniego Grundmana.

Dzięki rockowemu brzmieniu i przejrzystym kompozycjom album „Over-Nite Sensation” stał się dla wielu fanów łatwiejszą możliwością poznania twórczości Franka Zappy. To właśnie tutaj zmienił się kierunek muzyczny zespołu „The Mothers”, ponieważ Frank przejął większość partii wokalnych i był jedynym gitarzystą. Płyta jest pomostem pomiędzy skomplikowanym jazz-fusion a bardziej zwięzłą, energiczną formą rocka. Zappa połączył tu złożone, techniczne struktury rytmiczne z chwytliwymi, radiowymi aranżacjami, elementami funku, satyrą i specyficznym, często dosadnym humorem. Materiał muzyczny grał nowy zespół o nowym brzmieniu, które jednak nie zraziło „starych” fanów Zappy. W ten sposób „Over-Nite Sensation” stał się w USA pierwszym prawdziwym hitowym albumem zespołu, trafił na listy przebojów. Nawet 50 lat później album ten nadal pozostaje jedną z pereł w katalogu płytowym Zappy i absolutnym hitem wśród fanów. Album „Over-Nite Sensation” ukazał się w 1973 roku, a w następnym roku „Apostrophe (’)”; oba albumy sprzedawały się dobrze. Oprócz sukcesu komercyjnego wydawało się, że podobały się one również samemu Zappie. Większość utworów z tych albumów istnieje również w wersjach koncertowych, a Zappa nieustannie włączał utwory z tych dwóch albumów do repertuaru każdej trasy koncertowej od momentu ich wydania.

Z okazji 50. rocznicy powstania album „Over-Nite Sensation” – wielki klasyk z dyskografii Franka Zappy – doczekał się nowego wydania w wersji deluxe. „Over-Nite Sensation: 50th Anniversary Super Deluxe Edition” to imponujący, ceniony przez krytyków zestaw umieszczony w atrakcyjnym kartonowym pudełku; zawierający 4 płyty CD i 1 Blu-ray, który w znakomity sposób rozszerza materiał z jednego z najbardziej przystępnych i popisowych albumów artysty z 1973 roku. Zestaw ten został wydany w listopadzie 2003 roku przez wytwórnię Zappa Records i UMe (numer katalogowy: ZR20044). Zawartość zestawu to łącznie 88 utworów: w tym 57 wcześniej niepublikowanych nagrań, oryginalnych taśm sesyjnych (masterów), wersji alternatywnych oraz odrzutów z sesji. Źródłem był oryginał 1/4” 2-ścieżkowej taśmy analogowej.

Wyprodukowana i skompilowana przez Ahmeta Zappę i Joe Traversa, ta rozszerzona kolekcja zatytułowana „Over-Nite Sensation: 50 th Anniversary Edition”, może pochwalić się zremasterowanym w 2012 roku oryginalnym albumem Boba Ludwiga, wraz z dodatkowymi niepublikowanymi masterami, najważniejszymi fragmentami i odrzutami miksów z oryginalnych sesji z 1973 roku, zremasterowanych przez Johna Polito. Zestaw zawiera również dwa całkowicie niepublikowane nagrania koncertów na żywo z 1973 roku, prezentujące ten sam zespół, który nagrał klasyczny album — jeden koncert zarejestrowany w Hollywood Palladium w Los Angeles, a drugi nagrany w Cobo Hall w Detroit. Płyta Blu-ray zawiera główny album zremiksowany na nowo w Dolby Atmos i dźwięku przestrzennym 5.1 przez Karmę Auger i Ericha Gobela w Studio1LA, ten sam zespół, który stoi za uznanymi miksami Dolby Atmos i dźwięku przestrzennego z wydania Waka/Wazoo z 2022 roku, a także oferuje oryginalny 4-kanałowy miks kwadrofoniczny Zappy (dostępny ponownie po raz pierwszy od 1973 roku), a także remaster stereo wysokiej rozdzielczości z 2012 roku w jakości 24 bity/192 kHz i 24 bity/96 kHz. Bogato zdobione pudełko Super Deluxe Edition uzupełnia 48-stronicowa broszura i niepublikowane zdjęcia z sesji okładkowej autorstwa Sama Emersona, a także notatki i nowe eseje znanego dziennikarza audiofilskiego Marka Smotroffa i Traversa.

Recenzje mówią wiele:
».​.​.​wiele ciekawych fragmentów – wersje demo i alternatywne nagrania [.​.​.​] Dwie płyty CD z koncertami, które uzupełniają ten zestaw, są same w sobie warte swojej ceny [.​.​.​] A wszystko to w znakomitej jakości dźwięku.​« [GoodTimes, grudzień 2023 / styczeń 2024]
»Ten album, zawierający siedem wspaniałych utworów rockowych, w których pojawiają się nawet takty 5/4 lub 7/8, doczekał się teraz, z okazji 50. rocznicy, godnej edycji urodzinowej.​ [.​.​.​] po raz kolejny zebrano mnóstwo outtakes i niepublikowanych nagrań master.​.​.​« [AUDIO i Stereoplay, grudzień 2023]

Dziś, 50 lat później, „Over-Nite Sensation” w postaci:

  • CD1: Over-Nite Sensation – Album / Dodatkowe nagrania z sesji / Dodatkowe perełki z archiwum
  • CD2: Bonus Vault Sensations /Rejestracja koncertu w Hollywood, Kalifornia, Hollywood Palladium – 23 marca 1973 r.
  • CD3: Zarejestrowany koncert w Hollywood, California, Hollywood Palladium – 23 marca 1973 r.
  • CD4: Zarejestrowany koncert w Detroit, Michigan, Cobo Hall – 12 maja 1973 r.
  • Blu-ray Audio: zawiera album w nowych miksach Dolby Atmos i 5.1 surround, miks kwadrofoniczny Zappy oraz remaster stereo w wysokiej rozdzielczości.pozostaje zarówno jednym z najlepszych punktów w obszernym katalogu Zappy, jak i jednym z jego najbardziej konsekwentnych bestsellerów.

Z płyty zapamiętuje się najłatwiej takie hity jak:

  • „Camarillo Brillo” – energetyczny, przebojowy utwór otwierający płytę.
  • „I’m the Slime” – ostry, funk-rockowy komentarz do wszechobecności telewizji.
  • „Dinah-Moe Humm” – jedna z najbardziej humorystycznych i kontrowersyjnych opowieści seksualnych w dorobku Zappy.
  • „Montana” – zamykający album, genialny utwór o… planach założenia plantacji nici dentystycznej, łączący motywy country z genialną partią gitary i skomplikowanym chórem.

Album stał się pierwszym złotym krążkiem w karierze Zappy, co dowodziło, że artysta potrafi odnieść komercyjny sukces bez rezygnacji ze swojej artystycznej bezkompromisowości. .

Wydana z okazji 50. rocznicy płyta „Over-Nite Sensation” w jubileuszowych edycjach winylowych (dostępnych jako 180-gramowy 2LP 45 RPM oraz limitowany 3LP z kolorowym winylem i dodatkowymi nagraniami) zebrała bardzo wysokie oceny za jakość brzmienia i staranność wydania. Album wydawany w kopercie Trifold z książeczką (zawierającą eseje historyczne i zdjęcia z sesji) oraz plakatem, na 180-gramowym winylu Splatter z trzecią płytą bonusową przy 33 obr./min, to znakomicie przygotowany, kolekcjonerski zestaw analogowy, który zbiera bardzo wysokie oceny za brzmienie i jakość wykonania.

Najważniejszymi cechami wydań winylowych jest czysty analog, dla którego materiał z płyty głównej został poddany nacięciu w pełni analogowemu (All-Analog) przez Chrisa Bellmana w Bernie Grundman Mastering, co puryści audio witają z wielkim entuzjazmem. Zastosowanie prędkości 45 obrotów na minutę dla podstawowego albumu (rozłożonego na 2 płyty LP) znacząco poprawiło dynamikę, separację instrumentów oraz czystość wokali i talerzy perkusji w porównaniu do standardowych tłoczeń. W wersji 3LP, trzeci krążek zawiera unikalne miksy sesyjne i rarytasy z archiwum (tzw. Vault Sensations), takie jak wczesne wersje „Inca Roads” czy „Wonderful Wino”. Ciężkie, 180-gramowe winyle są tłoczone z dbałością o detale, a całość uzupełniają reprodukcje plakatów oraz wierność oryginalnej oprawie graficznej.
Według recenzji umieszczonych w branżowych magazynach (m.in. w Analog Planet), tłoczenie i analogowe źródło (AAA) gwarantują rewelacyjną przejrzystość instrumentów, głęboki bas i selektywność wokali.

 

 

Album  „Apostrophe (’)”, nagrany w czasie tej samej sesji jak w przypadku „Over-Nite Sensation”, to wydany w marcu 1974 roku, najbardziej komercyjny i najlepiej sprzedający się album w karierze Franka Zappy, który zdobył status złotej płyty i dotarł do pierwszej dziesiątki listy Billboard 200.  Płytę buduje unikalna mieszanka rocka, jazz-rocka/fusion, satyry i humoru (tzw. comedy rock).

„Apostrophe (’)” wydany w marcu 1974 roku w USA,
nakładem wytwórni Discreet Records (katalog DS 2175)

Płyta trwa niespełna 32 minuty, ale na tak krótkiej ścieżce oferuje ogromną różnorodność stylów, zmian tempa i mistrzowskich partii instrumentalnych. „Apostrophe (’)” to album zawierający jedne z najbardziej ekscentrycznych i zabawnych nagrań muzycznych w historii muzyki. Płyta stanowi zbiór eklektycznych utworów, z których wiele zarejestrowano na żywo w studiu. Na stronie A umieszczono: „Don’t Eat the Yellow Snow” / „Nanook Rubs It” / „St. Alfonzo’s Pancake Breakfast” / „Father O’Blivion”, połączoną w suitę opowieść o eskimosie Nanooku, surrealistyczną i pełną absurdalnego humoru, a zarazem naszpikowaną szybkim, wirtuozowskim graniem i błyskotliwymi aranżacjami  „Cosmik Debris”, słynny blues-rockowy utwór wyśmiewający fałszywych proroków, oparty na charakterystycznym, porywającym riffie gitarowym i stonowanym, niemal szeptanym wokalu Zappy, zamyka tę stronę LP. „Excentrifugal Forz”: krótka, dynamiczna miniatura pełna efektów dźwiękowych rozpoczyna stronę B. Następny utwór-
„Apostrophe'” to porywający, instrumentalny jazz-rockowy jam, w którym gościnnie wystąpili basista Jack Bruce oraz perkusista Jim Gordon. Po nim- „Uncle Remus” wybrzmiewa napisany wspólnie z George’em Dukem utwór dotykający tematu praw obywatelskich i rasizmu w Ameryce lat 70., wyróżniający się soulowo-gospelowym klimatem oraz chórkiem The Ikettes. Na koniec- „Stink-Foot”, bluesowe, lekko psychodeliczne z wijącą się partią gitary i opowieścią o gadającym psie.
„Apostrophe (’)” to arcydzieło balansujące na granicy wysokiej sztuki kompozytorskiej i wygłupu. Zappa udowadnia tu, że jest wybitnym gitarzystą i aranżerem, potrafiącym przekuć absurdalny żart w pomnikową muzykę rockową.

Na 41 wydań w formacie CD fan Franka Zappy zapewne wybrałby do kolekcji płytowej japońską wersję albumu „Apostrophe (’)” (Rykodisc, nr kat.- VACK 1323) z 2008 roku. To limitowana edycja CD w kartonowej kopercie, z paskiem obi i wkładką z informacjami, głównie w języku japońskim. Nagranie zostało cyfrowo zremasterowane i poddane korekcji przez Boba Stone’a, UMRK, 1987.

Japońskie wydanie albumu „Apostrophe (’)” z 2008 roku to limitowana edycja typu „mini LP replica” wprowadzona na rynek przez wytwórnię VideoArts Music (numer katalogowy VACK 1323) oparte na licencji Rykodisc. Wydanie nie przynosi nowatorskiego, audiopofilskiego remasteringu – fani poszukujący skrajnie odmiennego miksu niż standardowe amerykańskie czy europejskie wydania Rykodisc z epoki nie znajdą tu rewolucji, ponieważ źródłem jest ten sam sprawdzony i ceniony cyfrowy master (zazwyczaj masteringu Boba Stone’a / 1993). zatwierdzony przez Zappę. Brzmienie jest jednak czyste, dynamiczne, poprawnie zbalansowane i satysfakcjonujące w odsłuchu domowym. Pod względem wizualnym japoński mini-LP to absolutna czołówka wydawnicza. Tłoczenie i precyzja odwzorowania faktury oraz grafiki pierwotnego winylu budzą uznanie kolekcjonerów na całym świecie. Kartonik jest sztywny, a pasek OBI dodaje wydaniu unikalnego orientalnego charakteru.

Wydany 13 września 2024 roku jubileuszowy zestaw „Apostrophe (’) 50th Anniversary” (dostępny m.in. w wersji winylowej 2LP+7″ oraz potężnym boksie 5CD/1Blu-ray) zbiera znakomite recenzje za jakość brzmienia i pietyzm wydania. Te wersja wydały wytwórnie Zappa Records i UMe.

Jednopłytowa wersja winylowa z okazji 50. rocznicy na 180-gramowej płycie w kolorze złotym, zremasterowana przez Berniego Grundmana z taśmy Dolby EQ Analog Cutting Master Tape z 1974 roku, jak można było się spodziewać, jest znakomita- zbiera znakomite recenzje za rewelacyjną jakość dźwięku i dopracowaną oprawę. Jednopłytowa wersja zawiera nowy, pieczołowicie odświeżony materiał z podstawowego albumu. Do tej edycji dołączono broszurę z nowymi esejami i nigdy wcześniej niepublikowanymi obrazami.
Wersja 2LP + 7″, oprócz zremasterowanego albumu głównego, oferuje dodatkowe płyty z rzadkimi nagraniami, sesjami i wersjami alternatywnymi oraz singiel siedmio calowy singiel. Za nowy transfer i nacięcie płyty odpowiadał Bernie Grundman, co zagwarantowało najwyższą klasę analogowego brzmienia.

Krytycy i fani chwalą wydanie za doskonały remaster. Dźwięk jest klarowny, przestrzeń instrumentów została znacznie lepiej zdefiniowana, a poszczególne pasma – zwłaszcza głęboki bas, perkusja oraz dęciaki– zyskały na selektywności bez utraty rockowego i eksperymentalnego charakteru oryginału. Praca Berniego Grundmana nad analogowymi taśmami przyniosła świetne rezultaty- oryginalny miks płyty, miejscami ostry i surowy, zyskał niesamowitą klarowność w separacji instrumentów. Nowy winyl brzmi potężniej i przejrzyściej niż stare tłoczenia. W opiniach zbieranych m.in. w sklepach muzycznych fani chwalą solidną, sztywną okładkę oraz bogato ilustrowaną wkładkę ze zdjęciami. Wartość kolekcjonerska: Połączenie klasycznego, przełomowego albumu Zappy (jego pierwszego złotego krążka w USA) z unikatowymi bonusami z archiwum i efektowną, tematyczną estetyką graficzną (Yellow Snow) sprawia, że edycja trzy płytowa jest pozycją obowiązkową dla fanów rocka.

Firmy Zappa Records i UMe z myślą o kolekcjonerach płyt CD, w tym samym czasie co wersje winylowe, przygotowały pięciopłytowy box „Apostrophe (’) 50th Anniversary” z dołączonym krążkiem Blu-ray.

Pudełkowe wydanie „Apostrophe (’) – 50th Anniversary Edition” to monumentalny, 6-płytowy zestaw (5CD+Blu-ray), celebrujący pięćdziesięciolecie jednego z najbardziej przystępnych i lubianych albumów w dorobku Franka Zappy, który zbiera zasłużone, wybitne recenzje za perfekcyjne odświeżenie brzmienia i bogatą zawartość wziętą z archiwum. Krytycy chwalą nowy miks i remaster z 2024 roku przygotowany przez Berniego Grundmana za wyciągnięcie detali dotąd ukrytych w miksie (szczególnie w sekcji perkusji i basu). Wersja Dolby Atmos na Blu-ray zbiera oceny jako „powalająca”. Dodane koncerty na żywo z 1974 r. pokazują potęgę ówczesnego zespołu Zappy w szczytowej formie. Wyróżniane jest m.in. 20-minutowe, surrealistyczne wykonanie “Dupree’s Paradise” z Colorado. Nowy mastering nagrań na płycie Blu-ray doskonale wyciąga detale z miksów, a wersje przestrzenne (szczególnie Dolby Atmos) potrafią zaskoczyć selektywnością instrumentów. Całość wypada niezwykle spójnie i satysfakcjonująco.

Zawartość płyt przedstawia się następująco:

  • CD 1: Apostrophe (’) – oryginalny album – remaster z 2024 roku + dodatkowe utwory z sesji nagraniowej.
  • CD 2: bonusowy koncert nr 1– Colorado Springs, Kolorado 1974
  • CD 3: ciąg dalszy bonusowego koncertu nr 1– Colorado Springs, Kolorado 1974
  • CD 4: bonusowy utwór koncertowy z początku 1974 r. + dodatkowy koncert nr 2 – Dayton, Ohio, Hara Arena, 20 listopada 1974 r.
  • CD 5: bonusowy koncert 2 – Dayton, Ohio, Hara Arena, 20 listopada 1974 r. (ciąg dalszy) + dodatkowe utwory
  • Blu-ray: Apostrophe (’) – The Album, w formacie Dolby Atmos / Dolby TrueHD 5.1 / Dolby TrueHD 1974 Quadraphonic / 24-bit/192kHz Stereo / 24-bit/96kHz Stereo

Na pierwszej płycie znajduje się remiks oryginalnego albumu z 2024 roku autorstwa Berniego Grundmana, a także, jak zawsze, cały szereg wczesnych ujęć, odrzutów i alternatywnych wersji utworów, zaczerpniętych z sesji nagraniowych oryginalnego albumu w Nowym Jorku i Kalifornii. Płyty druga i trzecia zawierają nagrania koncertu, który odbył się w Colorado Springs w stanie Kolorado w 1974 roku. Miejsce i data tego koncertu nie są znane, jednak dobrze poinformowane źródła sugerują, że nagranie prawdopodobnie pochodzi z koncertu, który odbył się 21 marca w miejskim Civic Auditorium. W 6-osobowym zespole Zappy na trasie koncertowej w tamtym czasie oprócz niego grającego na gitarze i wokalu, grali: Ruth Underwood (perkusja), Napoleon Murphy Brock (saksofon i wokal), Chester Thompson (perkusja), Tom Fowler (gitara basowa) i George Duke (instrumenty klawiszowe). Materiał, który stał się albumem Roxy & Elsewhere, został oczywiście nagrany podczas trasy Mothers’ Spring ’74, a setlista koncertu w Colorado zawiera kilka utworów, które pojawiły się na tym albumie, a także odwołuje się do takich albumów jak „Uncle Meat”, „Chunga’s Revenge”, „Hot Rats” i nowszego „Over-Nite Sensation” . Jakość dźwięku jest wysoce akceptowalna i, jak zawsze, ciekawie jest przypomnieć sobie, jak Zappa wciąż przekraczał granice, nawet gdy wydawał swoją najbardziej przystępną serię albumów. Koncert w Hara Arena w Drayton w stanie Ohio zajmuje większość czwartej i piątej płyty. To nagranie jest bardzo dobrej jakości, a zespół ewidentnie jest już mocno doświadczony w tej końcowej fazie trasy. Wykonanie materiału, zwłaszcza utworów takich jak „Pygmy Twylyte” i „Penguin In Bondage”, zapiera dech w piersiach. Ciekawie jest też zobaczyć, jak utwory z albumu „Apostrophe (’)” wkradły się do setlisty (album nie ukazał się jeszcze w momencie rozpoczęcia trasy).
Istotą zestawu „Apostrophe (’) 50th Anniversary” jest niewątpliwie jakość muzyki i jej mistrzowskie wykonanie przez znakomitą grupę wykonawców – imponującą listę, na której oprócz członków tej niezwykłej grupy koncertowej znajdują się takie sławy, jak perkusiści Johnny Guerin i Aynsley Dunbar, basiści Jack Bruce i Erroneous oraz skrzypkowie Sugar Cane Harris i Jean-Luc Ponty. Nic dziwnego, że jubileuszowy box uznawany jest za pozycję obowiązkową dla każdego fana.

 

 

 

[1] Mapa/plakat „Freak Out – Hot Spots!” to kultowy, ilustrowany przewodnik kartograficzny po Los Angeles z 1966 roku, zaprojektowany przez Franka Zappę M[others] O[f] I[nvention], „FREAK OUT. Hot Spots!” [Freak Out Productions, 1966].

Mapa wydrukowana w czerni i czerwieni, 16” wys. x 23” szer., na arkuszu o wymiarach 23” wys. x 29”, natomiast ilustracje wydrukowano w kolorze czarnym na odwrocie. Mapa Los Angeles „Freak Out. Hot Spots!”, jest jednocześnie przewodnikiem po rodzącej się w mieście scenie dziwolągów, jak i dosadnym komentarzem na temat taktyk stosowanych przez policję. Mapa ta była wydanym oddzielnie dodatkiem do „Freak Out!”, debiutanckiego albumu Zappy and the Mothers of Invention, a zarazem listem wyrażającym uwielbienie do rodzącej się kontrkultury „freak” (według notatek na okładce, dziwak „odrzuca przestarzałe i ograniczające standardy myślenia, ubioru i etykiety społecznej, aby twórczo wyrazić swój związek z najbliższym otoczeniem i całościową strukturą społeczną”). Mapa przedstawia duży fragment Los Angeles między Hollywood i Laurel Canyon na północy i Beverly Boulevard kilka mil na południe oraz od Doheny Drive na zachodzie do Vine Street kilka mil na wschód, być może osiem lub dziewięć mil kwadratowych w sumie. Trzy tuziny lokalizacji są ponumerowane (od 1 do 35 i, w miłym Zappy-esque, 69), wszystkie opisane w długich kolumnach tekstowych po bokach mapy. Zawierają one kluby (takie jak The Troubadour, „oszałamiający w swojej koncepcji” i Red Velvet, „siedziba dla zestawu plastikowo-pompadour”); miejsca do jedzenia (między innymi Nikki’s Too, oferujące „zaskakująco dobre hamburgery” „w towarzystwie wielu naprawdę przerażających ludzi”); motele (w tym Tropicana, „raj dla groupies”); i komisariaty policji (jak np. komisariat szeryfa w West LA, „moralny arsenał”, gdzie można usłyszeć „odważnych aryjskich agentów rozprawiających o dziwakach z długimi włosami i ostatnim spotkaniu Johna Bircha”). Antyautorytarny ton jest znacznie wzmocniony małymi pomarańczowymi ikonami eksplozji i grzybów atomowych, wskazującymi na liczne aresztowania i „policyjne sytuacje terrorystyczne” w pobliżu znanych osobliwych „gorących punktów”; faksymile „karty wymówki noszonej przez ćpunów w celu ochrony podczas rutynowego śledztwa”; zdjęcie trzech policjantów brutalnie obchodzących podejrzanego; oraz formularz prenumeraty LA Free Press, „siedziby znawców, latarni prawdy, obrońcy sprawiedliwości dla nastolatków i nie tylko, mili ludzie i nie tylko”. „Sanktuarium osobliwości” Laurel Canyon jest pokazane w lewym górnym rogu, otoczone jaskrawo pomarańczowymi drzewami i na szczęście wolne od obecności policji. W miłym kontrapunkcie, w przeciwległym rogu widoczna jest „pustynia kulturowa”, zamieszkana przez bezimiennych ludzi i usiana identycznymi domami. [w oparciu o artykuł zamieszczony w ]
Mapa została zapowiedziana na prawej wewnętrznej okładce wczesnych wydań Freak Out! z 1966 r.

Widoczny na fotografii tekst reklamy brzmi następująco: „Planujesz odwiedzić Los Angeles tego lata? Zamów swoją kopię specjalnej mapy, którą dla Ciebie przygotowaliśmy: ‘Freak-Out Hot-Spots’ pokazuje, jak dotrzeć do Canters, Ben Frank’s, Fred C. Dobbs, The Trip, The Whisky A-Go-Go, The Brave New World, It’s Boss, Bido Lito’s i wielu innych ciekawych miejsc. Pokazuje również, gdzie często panują upały, wraz ze wskazówkami dotyczącymi bezpieczeństwa w sytuacjach policyjnego terroru. Tylko 1,00 dolar, w pięknym kolorze (głównie czarnym)…”

Mapa Los Angeles z 1966 roku, wydana przez Freak Out Productions, wydrukowana w czerwono-czarnej kolorystyce, z legendą, zaprojektowana i napisana przez Franka Zappę i grafika „Freak” czarno-biała na odwrocie. 58,5 x 73,5 cm, to rzadki, oryginalny materiał, który pierwotnie miał być dodatkiem do płyty i można go było nabyć za 1 dolara od United Mutations, firmy dystrybucyjnej Franka Zappę. Druga wersja Freak Map ukazała się w Los Angeles Free Press nr 121 (11 listopada 1966), a trzecia, znacznie mniejsza, czarno-biała edycja, była dostępna w sklepach z akcesoriami na Sunset Strip i innych lokalizacjach w Hollywood. Doskonały przykład grafiki Zappy.

Wygląda na to, że niewielu skorzystało z oferty Mothers of Invention na mapę, ponieważ oryginalne egzemplarze mapy są szalenie rzadkie. Jednak wraz z albumem zyskała ona na popularności, więc eBay jest zalewany przedrukami, niekoniecznie autentykami. Jeśli ktokolwiek chce dostrzec różnicę, poszukajcie zacieniowanego obszaru pod słowem „West” w West Hollywood: Powinien on wyglądać jak dyskretne czarne kropki, w stylu druku rastrowego stosowanego w gazetach. Poza tym pierwsze wydanie nie miało obecnych tu ilustracji na odwrocie.

 

Kolejne rozdziały: